AKADEMIA FILMU DOKUMENTALNEGO cz. 1

SEM. ZIMOWY 2022/2023 - zajęcia online

 

WOLNI SŁUCHACZE/WOLNE SŁUCHACZKI - ZAPISY NA MAILA KAROLINA@AGAINSTGRAVITY.PL

ZE WZGLĘDU NA OGRANICZENIA LICENCYJNE DOSTĘP DO ZAJĘĆ MOŻLIWY JEST WYŁĄCZNIE NA TERENIE POLSKI.

Przedmiot ogólnouniwersytecki na Uniwersytecie Warszawskim. Semestr zimowy 2022/23, zajęcia online.

Dostęp do filmów możliwy wyłącznie na terenie Polski!

Na program zajęć (wykładów, projekcji i dyskusji) składają się najwybitniejsze i najżywiej dyskutowane w ostatnich latach filmy dokumentalne. Film dokumentalny na początku XXI wieku nie tylko wyraźnie zyskuje na popularności, ale w świadomości wielu widzów pozostaje bardziej wiarygodnym i niezależnym niż film fabularny sposobem mówienia o rzeczywistości.

Zarejestruj się w systemie USOS

INFORMACJE OGÓLNE:

Miejsce i czas projekcji: Zajęcia będą odbywać się online. Uczestniczki i Uczestnicy będą otrzymywać dostęp do filmów i wykładów online.

  • Wykłady będą odbywać się zgodnie z poniższym harmonogramem zajęć w środy o godz. 17:00 w formie live stream’u na facebooku Akademii Filmu Dokumentalnego UW. Wykłady będą rejestrowane i na następny dzień udostępniane wszystkim osobom zapisanym na zajęcia. Nie trzeba uczestniczyć w wykładzie na żywo, można go nadrobić w późniejszym, dogodnym dla siebie terminie.

  • Filmy będą udostępniane na platformie akademia.vod.mdag.pl Po wykupieniu dostępu do zajęć każda osoba otrzyma karnet umożliwiający dostęp do filmów. Filmy będą udostępniane co tydzień - o północy we wtorki (aby mieć możliwość obejrzenia filmu przed środowym wykładem) - z możliwością odtworzenia w ciągu 6 dni (do niedzieli, w następny wtorek udostępni się kolejny film zgodnie z harmonogramem zajęć). Od momentu kliknięcia “Odtwórz” będzie 48h na dokończenie oglądania filmu.

  • Dostęp do filmów możliwy wyłącznie na terenie Polski!

  • Na pierwszy wykład zapraszamy w środę 18.10.2022 r. Pierwszy film będzie udostępniony od wtorku 17.10.2022 r. do niedzieli 23.10.2022 r. Od 25.10 na sześć dni będzie udostępniony kolejny film z programu itd.

  • 05.10, 12.10, 02.11.2022 zajęcia nie odbędą się.

  • Obecność na zajęciach zaliczana jest obejrzeniem filmu (w ciągu 6 dni dostępności danego filmu, w dogodnym dla siebie momencie). Zachęcamy do oglądania filmów przed wykładem, ale nie jest to absolutnie konieczne. Każda osoba uczestnicząca w zajęciach wykupuje karnet umożliwiający dostęp do filmów, dzięki któremu pod koniec semestru będziemy mieć możliwość weryfikacji odtworzeń i tym samym sprawdzenia Waszych obecności.

  • Rejestrując się na zajęcia i/lub opłacając karnet po zakończeniu okresu dostępności danego filmu rozumiesz i akceptujesz, że nie będzie on już dla Ciebie dostępny, a jego nieobejrzenie liczy się jako jedna z możliwych do wykorzystania nieobecności.

Liczba ECTS: 4

Uwaga! Zaliczenie z tego przedmiotu można otrzymać RAZ w toku studiów. Jeśli już zaliczyłaś/zaliczyłeś na ocenę AFD1 w innym roku akademickim nie otrzymasz z tych samych zajęć zaliczenia po raz kolejny (nawet jeśli jesteś na innym etapie studiów, zmienił się program lub kod zajęć w USOS - to ciągle ten sam przedmiot i warunki zaliczenia). W razie wątpliwości prosimy o kontakt.

E-karnet: Studentki i studenci, chcący uczestniczyć w zajęciach i uzyskać z nich zaliczenie, zobowiązani są w pierwszej kolejności do rejestracji na zajęcia w systemie USOS, a następnie wykupienia semestralnego dostępu (e-karnetu), którego cena wynosi 150 zł.

UWAGA! Samo opłacenie dostępu (e-karnetu) nie gwarantuje miejsca na liście osób uczestniczących w zajęciach. Osoby, które chcą uzyskać zaliczenie z przedmiotu muszą w pierwszej kolejności zarejestrować się na zajęcia w systemie USOS. Dopiero po rejestracji należy opłacić e-karnet.

→ Warunkiem uczestnictwa w zajęciach jest zarejestrowanie się na stronie akademia.vod.mdag.pl adresem mailowym z systemu USOS, wykupienie karnetu na wybrany fakultet

→ Rejestrując się na zajęcia/opłacając karnet już po zakończeniu okresu dostępności danego filmu rozumiesz i akceptujesz, że nie będzie on już dla Ciebie dostępny, a jego nieobejrzenie liczy się jako jedna z Twoich nieobecności.

Istnieje możliwość wykupienia e-karnetu bez rejestracji w USOS, żeby uczestniczyć w zajęciach jako wolny/a słuchacz/ka. UWAGA! Zapisy dla wolnych słuchaczy/słuchaczek są otwarte, osoby zainteresowane prosimy o wysłanie zgłoszenia na adres mailowy: karolina@againstgravity.pl

Prowadząca:
Kaja Klimek - dziennikarstwo i komunikacja społeczna, porównawcze studia cywilizacji - Uniwersytet Jagielloński, freelancerka - tłumaczka i publicystka. Kontakt: akademiafilmudokumentalnego@gmail.com (w sprawach zaliczeniowych)

Koordynatorka:
Karolina Konwalik (Akademia Dokumentalna)
Kontakt: karolina@againstgravity.pl (w sprawach organizacyjnych oraz w razie ewentualnych problemów technicznych z playerem. W razie problemów technicznych prosimy o przesłanie zrzutu ekranu z błędem/widokiem, który wyświetla się po zalogowaniu)

 WARUNKI ZALICZENIA

1. OBECNOŚĆ

W semestrze zimowym 2022/2023 zaplanowanych jest 12 projekcji. Obecność na zajęciach zaliczana jest obejrzeniem filmu. Każda osoba uczestnicząca w zajęciach otrzyma karnet umożliwiający dostęp do filmów, dzięki któremu pod koniec semestru będziemy mieć możliwość weryfikacji odtworzeń i tym samym sprawdzenia Waszych obecności.

Maksymalna ilość nieobecności umożliwiająca zaliczenie przedmiotu to: CZTERY. Każda kolejna będzie oznaczała brak możliwości zaliczenia przedmiotu. Ze względu na charakter zajęć nie ma znaczenia czy nieobecności są usprawiedliwione czy nie.

Każdej i każdemu przysługują DWIE NIEOBECNOŚCI bez żadnych konsekwencji. Za kolejne DWIE, które uznajemy za nadprogramowe, należy napisać recenzje lub zrealizować 3-minutowe recenzje wideo wybranych filmów z AFD1, które obejrzało się w ramach zajęć - innych niż film wybrany do pracy zaliczeniowej!

W tej pracy liczy się OPINIA, krytyczne spojrzenie, a nie powszechnie dostępne dane na temat filmu, jego twórców, przebiegu ukazanej sytuacji. Recenzja może być krótszą formą odpowiedzi na pytanie zadane w czasie zajęć.

Objętość pracy / długość wideo: maksymalnie 3000 znaków ze spacjami / 3 minuty

Termin nadsyłania: ostatnie zajęcia w semestrze (tj. do 25 stycznia 2023 r. do końca dnia).
Nadesłanie recenzji odrabiającej nieobecność jest konieczne do zaliczenia przedmiotu. Nieprzesłanie recenzji w terminie powoduje obniżenie oceny o pół za każdą.

UWAGA: To Uczestniczka i Uczestnik zajęć powinni wiedzieć, który film opuścili. Bieżące kontrolowanie ilości nieobecności leży po Waszej stronie.

2. PRACA ZALICZENIOWA

Warunkiem zaliczenia zajęć, poza obecnością, będzie przygotowanie pracy zaliczeniowej w postaci materiału wideo z dołączoną pisemną eksplikacją zastosowanej formy i metody pracy.

Jak się do tego zabrać? Każdemu prezentowanemu w ramach zajęć filmowi będzie towarzyszyło pytanie dotyczące czy to treści poruszanych w filmie, czy jego formy estetycznej, ale również szerszego kontekstu społecznego, kulturowego czy politycznego, w który film się wpisuje. Uczestniczka i Uczestnik zajęć wybierają zatem jeden film prezentowany w ramach Akademii i przygotowują odpowiedź na dotyczące go pytanie postawione w czasie dyskusji po owym filmie - w postaci materiału wideo. Pytania po zajęciach pojawią się na tej stronie - poniżej opisu filmu, którego dotyczą.

  • WYMAGANIA DOTYCZĄCE PRACY:

Praca wideo: Długość to maksymalnie 3 minuty (za przekroczenie długości obniżamy ocenę o pół, ekonomia wypowiedzi jest ważna), popularny format wideo (mpeg, vlc, mp4, avi) wysłane poprzez Google Drive, Dropbox, Wetransfer. Materiał ma mieć charakter krytyczno-filmowy i eseistyczny. Co to oznacza? Autorka i Autor prezentują swoje poglądy i przemyślenia, dowodzą krytycznego myślenia o filmie i jego kontekście. Forma - właściwie dowolna - od wypowiedzi bezpośrednio do kamery (uwaga: przemyślanej i wypowiedzianej, a nie odczytanej! Czytanie oznacza dyskwalifikację i zwrot pracy!), przez różnorodne formy montażowe, vlogowe, wideo-eseistyczne (zmontowane materiały wizualne i komentarz Autorki/Autora), po... No właśnie. Granicą jest Wasza inwencja twórcza. Praca powinna też zawierać planszę z listą wykorzystanych materiałów, których nie jesteście Autorkami/Autorami.

Eksplikacja autorska: do pracy (np. w treści maila) należy dołączyć pisemne uzasadnienie wybranej formy i metody pracy w przypadku wybranego zagadnienia oraz opis procesu twórczego.
Długość: 2000 znaków ze spacjami.

Nazwa pliku wideo według schematu: imię_nazwisko_numer pytania

W treści maila wpisujemy również Imię i nazwisko oraz numer indeksu.

Jeśli szukacie inspiracji, serdecznie polecamy kanał AFD na YouTube, gdzie można obejrzeć najciekawsze prace uczestniczek i uczestników poprzednich edycji zajęć.

Charakter samych pytań towarzyszących filmom wskaże, że możliwości i form wyrazu będzie wiele. Liczy się przede wszystkim inwencja twórcza, własne przemyślenia, pomysły i kreatywność Autorki i Autora.

  • KRYTERIA OCENIANIA:

Przy ocenie pod uwagę będą brane:

- zgodność z tematem - lub uzasadnione od niego odbieganie, jeśli Autorka lub Autor ma taką potrzebę;

- odpowiedź na pytanie dowodząca przemyślenia zagadnienia;

- odniesienia nie tylko do filmu, ale i innych tekstów kultury i kontekstów;

- oryginalność myśli i wyjście poza obiegowe, stereotypowe przekonania;

- własna, uzasadniona opinia i stanowisko;

- pomysł na realizację - jest ważniejszy właściwie niż samo wykonanie. Zdajemy sobie sprawę, że dla wielu z Was to pierwsza próba wypowiedzi w takiej formie. Bardzo szanuję każdą próbę wyjścia poza strefę komfortu i zmierzenia się z nową formą wyrazu;

- inwencja twórcza - to szerokie zagadnienie. Najważniejsze jest to, żebyście podjęli próbę, eksperymentowali i stworzyli autorskie dzieło;

- w przypadku wypowiedzi do kamery: najważniejsza jest jasność, spójność i przejrzystość wywodu podanego bezpośrednio do kamery (czyli do widzki, która Was ogląda), a nie odczytywanego z kartki/monitora. Czytanie rzuca się w oczy i oznacza zwrot pracy oraz konieczność zmierzenia się z tym lub innym tematem raz jeszcze;

- długość materiału - 3 minuty to absolutne maksimum. Ekonomia wypowiedzi jest istotna - za przekroczenie długości obniżamy ocenę o pół;

- na końcu plansza z listą wykorzystanych materiałów (wideo, muzyka), których nie jesteście Autorkami/Autorami - jeśli z takich korzystaliście.

  • TERMIN:

Termin nadsyłania pracy wideo z eksplikacją autorską to DWA TYGODNIE od daty zajęć. Przez datę zajęć rozumiemy dzień, w którym zgodnie z poniższym harmonogramem odbywa się wykład. Deadline na dosyłanie prac zaliczeniowych to 08.02.2023 (czyli dwa tygodnie po ostatnich zajęciach, jeśli do pracy zaliczeniowej wybierasz ostatni film).

Gotowe prace należy wysłać pod adres akademiafilmudokumentalnego@gmail.com

UWAGA! Termin jest niezmienny, rygorystycznie przestrzegany i nie ma od niego odstępstw, a jego przekroczenie zamyka drogę do opracowania pytania związanego z danym filmem - pozostaje on jednak przez resztę semestru dostępny do recenzji zaliczającej ewentualną nadprogramową nieobecność. Jeśli zajęcia nie odbywają się - termin to wciąż dwa tygodnie, chyba że prowadząca określi inaczej. Dlaczego tak musi być? Zależy nam, żeby jak najszybciej sprawdzać prace, szczególnie, gdy semestr zbliża się do końca. Dlatego też serdecznie namawiamy i zachęcamy, żeby zająć się pracami zaliczeniowymi wcześniej na przestrzeni semestru, a nie zostawiać spełnienie warunków zaliczenia na ostatni moment.

Za pracę można zdobyć 5 punktów. Oceniane będą zarówno forma, koncept, jak i treść. Po wypełnieniu warunków dotyczących obecności na tej podstawie wystawiona zostanie ocena końcowa.

UWAGA! OTO JEDYNY ADRES DO WYSYŁKI WSZYSTKICH PRAC: akademiafilmudokumentalnego@gmail.com

PROSIMY NIE PISAĆ WIADOMOŚCI Z PYTANIAMI CZY PRACA DOTARŁA I CZY ZOSTAŁA SPRAWDZONA. PROWADZĄCA NIE ODPOWIADA NA TAKIE WIADOMOŚCI. DOSTANIECIE ODPOWIEDŹ OD RAZU Z OCENĄ I KOMENTARZEM DO PRACY. JAKBY CZEGOKOLWIEK BRAKOWAŁO, ZOSTANIECIE POPROSZENI O UZUPEŁNIENIE.

Na pytania bieżące odpowiadamy na stronie Akademii Filmu Dokumentalnego na Facebooku, zachęcamy więc do lajkowania i śledzenia, a także sprawdzania, jakie pytanie już pytanie padło, bo może odpowiedź na to już tam jest?

Sprawdź filmik prowadzącej z wytłumaczonymi wytycznymi do pracy zaliczeniowej

 
 
 

19 PAŹDZIERNIKA 2022 - PRZEŻYĆ

Flee, reż. Jonas Poher Rasmussen, Dania, Francja, Szwecja, 2021, 89 min.

Animowany film dokumentalny, który stał się przebojem festiwalu w Sundance, gdzie zdobył Wielką Nagrodę Jury w Konkursie Międzynarodowym i porównywany jest do legendarnego „Walca z Baszirem”. Poruszająca historia nastolatka uciekającego z matką i rodzeństwem z ogarniętego wojną Afganistanu do Europy. To także intymna opowieść o dorastaniu i odkrywaniu swojej seksualności. W życiu Aminą dominuje poczucie straty i to na wielu poziomach. Bohater musiał brutalnie wkroczyć w dorosłość i przez ponad 20 lat tłumił w sobie traumatyczne doświadczenia. Dziś, jako niespełna czterdziestolatek, odnosi sukcesy nauce jako naukowiec i planuje ślub ze swoim długoletnim partnerem.

Amin postanawia zdradzić prawdę o sobie w filmie, ale nie jest gotowy, żeby stanąć oko w oko z kamerą, dlatego reżyser Jonas Poher Rasmussen (jego dawny szkolny kolega) postanowił sięgnąć po animację. Tłumione do tej pory wspomnienia tworzą poruszającą historię, w której granice czasu i przestrzeni ulegają zatarciu. Znaleźć w niej można liczne paralele ze współczesnością. Film jest fascynujący nie tylko pod względem unikalnej formy, ale również niezwykle bliskiej relacji  bohatera z reżyserem

Pytanie 1: Realizujesz film dokumentalny o wydarzeniu z historii lub własnej przeszłości. Jakiej formy wizualnej użyjesz, by uzupełnić brakujące obrazy? Dlaczego?

 

26 PAŹDZIERNIKA 2022 - NAWET NIE WIESZ JAK BARDZO CIĘ KOCHAM

You Have No Idea How Much I Love You, reż. Paweł Łoziński, 2016, Polska, 80 min.

Żyjąc często tworzymy z bliskimi więzi i węzły, które z czasem wydają się nam nie do rozsupłania. Film opowiada o dramacie dwóch kobiet, matki i córki związanych ze sobą trudnym, skomplikowanym uczuciem. Kluczowe dla bohaterek jest spotkanie z kimś trzecim, obcym - doświadczonym terapeutą profesorem Bogdanem de Barbaro.

Ekstremalnie bliskie kadry (niezwykłe zdjęcia Kacpra Lisowskiego) wyłapują każdą emocję na twarzach kobiet. Jako widzowie jesteśmy świadkami napięć, łez, żalu i frustracji. Podglądamy sesje na przestrzeni kilku miesięcy i widzimy, jak ewoluuje relacja matki i córki. Ale przecież to, co dzieje się za drzwiami gabinetu, powinno być owiane tajemnicą zawodową. Jak udało się Pawłowi Łozińskiemu złamać tę żelazną zasadę?

Pytanie 2: Czy kino może mieć działanie terapeutyczne? Jeśli tak, to w jakim sensie? Odnieś się również do własnych doświadczeń w tym zakresie.

 

2 LISTOPADA 2022 - ZAJĘCIE NIE ODBĘDĄ SIĘ

 

9 LISTOPADA 2022 - ZIELONE KŁAMSTWA

Green Lie, reż. Werner Boote, 2017, Austria, 93 min.

Przyjazne dla środowiska samochody elektryczne, produkty spożywcze wyprodukowane według zasad zrównoważonego handlu, uczciwe procesy produkcyjne. Jeśli wszystko, co wmawiają nam korporacje, jest prawdą, to rzeczywistość wokół wyglądałaby inaczej. Czy możemy zaufać koncernom, które twierdzą, że kupując odpowiednie towary, możemy uratować świat? Czy „zielone produkty” w branży to nic innego jak popularne i niebezpieczne kłamstwo lub czysta reklamowa strategia sprzedaży?

Film przedstawia ten kontrowersyjny problem z różnych punktów widzenia. Podążamy szlakiem zaangażowanych w „zieloną kampanię” korporacji, obserwując miejsca katastrofalnych klęsk żywiołowych. Obserwujemy wpływ zanieczyszczenia olejem BP na Grand Isle spowodowanego przez Deepwater Horizon, skalę pożarów lasów w Indonezji wywołanych przez produkcję oleju palmowego, a także wpływ hodowli bydła na rdzenną ludność Brazylii. Śledzimy walne zgromadzenie RWE w Essen, uświadamiając sobie, że tzw. „produkty ekologiczne” nie mają żadnego związku z ekologią. Film przedstawia również alternatywne propozycje rozwiązania tego problemu, a także konkretne kroki, które należy podjąć, aby nie niszczyć dalej środowiska.

Robiąc dziś świadome zakupy, kupując ekologiczne produkty wcale nie ocalamy świata, lecz chronimy wielkie korporacje. Warto więc zastanowić się nad zrównoważonym połączeniem ekologii i gospodarki i zatrzymać zielone kłamstwa, jakimi jesteśmy karmieni.

Pytanie 3: Przekonać przekonanych - nie przekonać nieprzekonanych? Jakich mediów, form i metod Ty byś użył/a, by zachęcić ludzi do poparcia ważnej dla Ciebie idei? Podaj przykład i wizję konkretnych działań.

 

16 LISTOPADA 2022 - SAKAWA

Sakawa, reż. Ben Asamoah, 2018, Belgia, Holandia, 81 min.


Otwarcie twardych dysków i uzyskanie dostępu do zdjęć i danych osobistych ich byłych właścicieli to stosunkowo prosta sprawa. W internecie prawie każdego można oszukać, znając imię, nazwisko i adres. Młoda matka z Ghany ze zdumieniem patrzy na amerykańską ulicę, którą wyklikała w Google Maps w ciągu kilku sekund – to Ama, należąca do grona ghańskich internetowych oszustów zwanych Sakawa. Łączą oni współczesne oszustwa internetowe z tradycyjnymi afrykańskimi rytuałami wudu.

Oszukują głównie obcokrajowców, szczególnie z Europy. Mają na to łatwe wytłumaczenie. Kraje europejskie okradały Afrykę z zasobów takich jak złoto, boksyt, kobalt, diamenty przemysłowe, fosforowe, skały, metale z grupy platynowców, wermikulit, czy cyrkon. A teraz oni – oszuści z Sakawy odbijają to sobie z nawiązką. Kradnąc pieniądze z Europy, postrzegając to jako akt zadośćuczynienia za popełnione na nich wcześniej kolonialne zbrodnie. W ubogiej Ghanie to jeden ze skutecznych sposobów na przetrwanie i poradzenie sobie z wszechobecnym bezrobociem. Brak skrupułów nie razi tu nikogo. Ile współczucia można się spodziewać po kimś, kto co tydzień musiał kupować rybę o wartości 250 euro dla swojego szefa, podczas gdy sam zarabiał zaledwie 12 euro miesięcznie?


Pytanie 4: Wszystko ma swoje plusy i minusy. Wybierz narzędzie cyfrowe/technologiczne (appka, sprzęt, program itp.) i pokaż/omów 2 konkretne, zahaczone w rzeczywistości pozytywne i 2 negatywne wymiary jej wpływu na życie ludzi, którzy nie są tobą.

 

23 LISTOPADA 2022 - SAFARI

Safari, reż. Ulrich Seidl, 2016, Austria, 88 min.

Ulrich Seidl wraca do Afryki – ostatnim razem był tu, realizując pamiętną fabułę „Raj: miłość” o seksturystyce starszych białych kobiet. Tym razem portretuje austriackich myśliwych, zażywających „uroków” mordowania zwierząt w rezerwacie.

Proceder polowania na zwierzęta jest jak najbardziej legalny i zorganizowany w formie ekskluzywnych wczasów dla Europejczyków, pragnących przeżyć „dziką” przygodę na Czarnym Lądzie. Biznes turystyczny z polowaniami na gnu, zebry, czy żyrafy w ofercie prowadzi Austriak dobrze znający gusta przyjezdnych ze Starego Kontynentu.

Seidl portretuje tych myśliwych-turystów w swoim stylu – bezlitośnie, ironicznie i ze swoistym dystansem. Widzimy śmierć i cierpienie zwierząt. Niemieccy i austriaccy turyści strzelają, płaczą z ekscytacji, pozują do zdjęć z upolowaną zwierzyną.

Seidl zdziera maskę z „cywilizowanych” Europejczyków, pokazując ledwie skrywany rasizm, obojętność na biedę i fascynację przemocą.

UWAGA! Film zawiera drastyczne sceny.

Pytanie 5: “Wakacyjny film o zabijaniu, film o ludzkiej naturze” - głosi tagline “Safari”. A o czym dla Ciebie jest film Ulricha Seidla?

 

30 LISTOPADA 2022 - KRET W KOREI

The Mole: Undercover In North Korea, reż. Mads Brügger, 2020, Norwegia, Dania, Wielka Brytania, Szwecja, 124 min.

Nawet najlepszy hollywoodzki scenarzysta by tego nie wymyślił. 10 lat temu do Madsa Brüggera („Ambasador”, „Kto zabił sekretarza generalnego ONZ?”), przyszedł niejaki Ulrich Larsen, bezrobotny szef kuchni utrzymujący się z renty, który oznajmił mu, że chce szpiegować wewnątrz struktur powiązanych z Koreą Północną. W ciągu kolejnej dekady Larsen infiltruje The Korean Friendship Association (KFA), organizację sprzyjającej reżimowi Kim Dzong Una. Udaje mu się zdobyć zaufanie jej przywódców, dzięki czemu odkrywa szokujące fakty - no bo czy wiedzieliście, że Korea Północna jest światowym producentem broni i narkotyków? Larsen jedzie w delegację do Pyongyang, a następnie trafia na wyspę w… Ugandzie, gdzie Koreańczycy przekonują jego oraz podstawionego przez Brüggera fałszywego inwestora z Danii, że pod wodą można zbudować fabrykę produkującą broń i narkotyki, pod przykrywką tworzenia luksusowego kompleksu hotelowego. Przez cały ten czas towarzyszą im kamery (ukryte i jawne również).

„Kret w Korei” ma strukturę dwóch odcinków 60 min. Ogląda się je niczym rasowy thriller. Niestety nie ma w nich cienia fikcji.


Pytanie 6: Wymyśl temat/pomysł na film, który Mads Brugger i jego “agent” mogliby zrealizować w Polsce 2022 roku.

 

7 GRUDNIA 2022 - PLANETA 2.0

Spaceship Earth, reż. Matt Wolf, 2020, USA, 115 min.

Film opowiada historię grupy ekologów i myślicieli, z Johnem Alenem na czele. Ten człowiek renesansu, założyciel komuny wolnomyślicieli w Nowym Meksyku, dzięki powierzonym mu przez znajomego miliardera Eda Bassa funduszom, doprowadza na początku lat 90. XX do realizacji olbrzymiego przedsięwzięcia badawczego nazwanego „Biosfera 2”. Projekt miał na celu odtworzenie dominujących stref klimatycznych na Ziemi w mikroskali (dżungla, pustynia, niziny i ocean z rafą koralową) wraz z charakterystycznymi dla nich zwierzętami, ptakami czy insektami. Badacze zamknęli się w wybudowanej „Biosferze 2” („Biosfera 1” to Ziemia) na pustyni w Arizonie na 2 lata. Energię dostarczało im słońce oraz gaz ziemny. Miała to być swoista Arka Noego, pomagająca ludziom zrozumieć prawa ekologii oraz swoją egzystencję na Ziemi, a także być testem dla wielu dziedzin nauk przed próbą kolonizacji kosmosu. Moment zamknięcia się ekipy w 1991 roku był transmitowany przez telewizję na całym świecie. Jednak rzeczywistość przebywania w zamknięciu zweryfikowała wizje nawet starannie dobranego zespołu.


Pytanie 7: Wyobraź sobie, że to Ty trafiasz do Biosfery 2 na 2 lata i możesz poświęcić czas zgłębianiu wybranego przez siebie zagadnienia z dziedziny związanej z Twoimi zainteresowaniami akademickimi - i nie tylko. Opowiedz o swoim planie i trzech przedmiotach, które zabierzesz ze sobą do środka.

 

14 grudnia 2022 - TYSIĄCE MAŁYCH RAN

A Thousand Cuts, reż. Ramona S. Diaz, 2020, USA, 100 min.

„Nie można być sędzią i katem równocześnie” – mówi jedna z nielicznych opozycjonistek ubiegających się o miejsce w filipińskim parlamencie. Tymczasem prezydent Rodrigo Duterte, który zaskarbił sobie poparcie społeczne populistycznymi hasłami o walce z narkotykami, zdaje sobie nic nie robić z głosów krytyki. Policyjne oddziały przechodzą przez filipińskie miasta, siejąc terror i zabijając często przypadkowych ludzi. Za to zwolennicy prezydenta startujący w wyborach do parlamentu, śpiewają piosenki i rozdają słodycze na wiecach poparcia. Temu przerażającemu systemowi stawiają czoła nieliczni niezależni dziennikarze, pokazujący światu prawdę o tym, co dzieje się w ich kraju. Nie ma chyba lepszego przykładu na to, jak ważną rolę odgrywają rzetelne media w świecie pełnym informacyjnego chaosu i fake newsów, rozpuszczanych przez populistycznych polityków.

Na celowniku Duterte znajduje się szczególnie Maria Ressa, założycielka portalu Rappler. Była korespondentka wojenna jest jednak nie do złamania i otrzymuje, wraz z grupą niezależnych dziennikarzy, tytuł Człowieka roku magazynu „Time” w 2018 roku. Równocześnie zostają przeciw niej wysunięte zarzuty o zniesławienie w internecie, chociaż miało ono rzekomo nastąpić jeszcze przed wprowadzeniem odpowiednich przepisów. Zaczyna się pokazowy proces, który ma zmusić dziennikarzy do uległości wobec bezwzględnej administracji.


Pytanie 8: Z jakich mediów korzystasz? Czym się kierujesz przy doborze źródeł? Zrób dla nas tzw. “prasówkę”, podając kilka przykładów mediów, które śledzisz i uzasadniając, dlaczego to one są dla Ciebie wiarygodnym źródłem informacji.

 

21 GRUDNIA 2022 - KRAINA MIODU

Honeyland, reż. Ljubomir Stefanov, Tamara Kotevska, 2018, Macedonia Północna, 87 min.

Nominowana do Oscara® historia niezwykłej pszczelarki.

50-letnia Hatidze mieszka z chorą matką w opustoszałej macedońskiej wiosce bez dróg, prądu i bieżącej wody. Hoduje pszczoły i jest ostatnią z linii niezależnych pszczelarzy, którzy sprzedają miód w małych partiach. Handluje nim w najbliższym mieście, oddalonym od jej domu o cztery godziny drogi. Codziennie chodzi po zboczu wzgórza, aby sprawdzić swoje ule. Kocha pszczoły, zaklina je śpiewem, delikatnie manewrując plastrami miodu bez kombinezonu, siatki na twarzy lub rękawiczek. Żyje tradycyjnie, w zgodzie z naturą. Jednak pewnego dnia do jej okolicy wprowadza się wielodzietna rodzina. W jej życie wkradają się wrzeszczące dzieci, ryczące krowy i silniki.

Nowi sąsiedzi również hodują pszczoły, ale traktują miód i pszczoły zgoła inaczej. Tradycję zastępuje twardy biznes i maksymalna eksploatacja. Hatidze czuje, że to, czego nie da się zmienić, należy zaakceptować. Jednak nowi przybysze mogą poważnie zagrozić jej życiu oraz ulom, które posiada. Film ukazuje zanikającą tradycję szacunku do pszczół i traktowania ich jak partnerów, a nie poddanych człowiekowi niewolników produkujących miód. Pięknie sfilmowana opowieść daje nadzieję na zmianę komercyjnego nastawienia człowieka do pszczół i natury.


Pytanie 9: O jakiej osobie NIEPUBLICZNEJ i NIEZNANEJ POWSZECHNIE zrobiłabyś/zrobiłabyś film dokumentalny? Odnieś swój wybór do kontekstu społeczno-polityczno-kulturowego i uzasadnij, dlaczego to bohater(ka) naszych czasów.

 

11 STYCZNIA 2023 - MIT HITLERA

The Meaning Of Hitler, reż. Petra Epperlein, Michael Tucker,2020, USA, 88 min.

Czy w obliczu wzrastającej fali rasizmu, prób normalizacji antysemityzmu i traktowania historii jako broni politycznej, losy Hitlera mogą pomóc w zrozumieniu naszych czasów?
Film jest prowokacyjnym śledztwem na temat fascynacji naszej kultury Hitlerem i nazizmem. Jego osią jest książka Sebastiana Haffnera „The Meaning of Hitler” z 1978 roku. Czy w obliczu wzrastającej fali rasizmu, prób normalizacji antysemityzmu i traktowania historii jako broni politycznej, losy Hitlera mogą pomóc w zrozumieniu naszych czasów? Lęk przed autorytaryzmem i faszyzmem obecny jest w większości krajów, a film zajmuje się mitami, błędnymi teoriami rozumienia historii i nieumiejętnością radzenia sobie z dziedzictwem jednego z największych dyktatorów w historii. Od myślicieli, takich jak Deborah Lipstadt, Martin Amis, Sir Richard Evans, Saul Friedlander, Yehuda Bauer, a także od słynnych łowców nazistów - Beate i Serge Klarsfeldów - dowiadujemy się nowych faktów dotyczących Hitlera, które pomagają lepiej zrozumieć teraźniejszość. Film był kręcony w dziewięciu krajach i przedstawia także punkt widzenia denialistów Holocaustu, takich jak David Irving.



Pytanie 10: Wybierz książkę ze swojej dziedziny akademickiej (naukową, nie powieść), na podstawie której mógłby powstać film dokumentalny/esej filmowy. Kogo zaprosisz jako ekspertki/ekspertów (2-3 osoby)? Jakich materiałów użyjesz, żeby zilustrować temat? (forma wizualna, filmy, media itp).

 

18 STYCZNIA 2023 - NIE JESTEM TWOIM MURZYNEm

I Am Not Your Negro, reż. Raoul Peck, 2016, USA, Francja, Belgia, Szwajcaria, 89 min.

Reżyser wykorzystuje niepublikowane dotąd fragmenty niedokończonej książki „Remember This House” Jamesa Baldwina, słynnego afroamerykańskiego powieściopisarza i eseisty, oraz bogaty zasób archiwalnych filmów i zdjęć. W filmie usłyszymy głos Samuela L. Jacksona – narratora opowieści. „Nie jestem twoim murzynem" otrzymał nagrodę BAFTA w kategorii najlepszy film dokumentalny.

Książka i film przedstawiają historie następujących po sobie zabójstw trzech przyjaciół Baldwina: Medgara Eversa, Malcolma X i Martina Luthera Kinga. Baldwin nie dokończył książki przed swoją śmiercią w 1987 roku. Pozostawił zaledwie trzydzieści stron, a spadkobiercy pisarza powierzyli rękopis reżyserowi Raoulowi Peckowi.

Pytanie 11: Tworzysz esej filmowy o Polsce 2022/2023. Kto będzie bohaterką/bohaterem? Kto będzie narratorem/ką? Z jakich materiałów medialnych, audiowizualnych, filmowych itp. byś skorzystała? Jaka piosenka pojawi się w finale? Wykorzystaj 3 źródła wideo i jedno muzyczne.

 

25 STYCZNIA 2023 - ŚLEDZTWO W DOMU SPOKOJNEJ STAROŚCI

The Mole Agent, reż. Maite Alberdi, 2020. Chile, Niemcy, Hiszpania, 86 min.

83-letni Sergio zostaje szpiegiem. Wygrywa casting na agenta, którego zadaniem jest przeniknięcie do domu spokojnej starości i zdawanie raportów z poziomu opieki nad pensjonariuszami. Casting organizuje niejaki detektyw Romulo, do którego zgłasza się córka pensjonariuszki podejrzewająca, że jej matka jest źle traktowana. Sergio, chociaż nie przypomina agenta 007, łapie okazję na oderwanie się od melancholii i wspomnień o zmarłej żonie. Gorliwie uczy się technik szpiegowskich i związanych z nimi technologii. Gdy „rozpracowuje” pensjonat i zbliża się do kilku swoich rówieśników odkrywa, że niebezpieczeństwo dla seniorów ukryte jest gdzie indziej, znacznie głębiej. Ten film to wyjątkowa medytacja nad współczuciem i samotnością ze wspaniałymi bohaterami i zwrotami akcji – jak na porządny film szpiegowski przystało.



Pytanie 12: Wyobraź sobie swoje pokolenie za 65 lat. Jacy jesteście? Jak wyobrażasz sobie aktywności Was-jako-seniorów w tak odległej przyszłości? W jakim świecie żyjecie? Czego przyszłym-Wam życzysz?

 

LEKTURY ZALECANE: 

  • Film dokumentalny: Kreatywne opowiadanie, Sheila Curran Bernard, Warszawa 2011

  • Bohater w filmie dokumentalnym, Jacek Bławut, Łódź 2010

  • Film Art. Sztuka Filmowa. Wprowadzenie, David Bordwell, Kristin Thompson, Warszawa 2010, rozdz. Film dokumentalny

  • New Documentary: A Critical Introduction, Stella Bruzzi, London 2000

  • DOCąd. Rozmowy z polskimi dokumentalistami, Katarzyna Taras, Jakub Socha, Wydawnictwo Filmoteki Śląskiej, Katowice 2014

  • Herzog. Przewodnik Krytyki Politycznej, red. Agnieszka Wiśniewska, Julian Kutyła, Warszawa 2010

  • Kino dokumentalne Kazimierza Karabasza, Mikołaj Jazdon, Poznań 2009

  • Klucze do rzeczywistości: Szkice i rozmowy o polskim filmie dokumentalnym po roku 1989, red. Małgorzata Hendrykowska, Poznań 2005

  • Polskie kino dokumentalne 1989–2009: Historia polityczna, red. Agnieszka Wiśniewska, Warszawa 2011

  • Poetyka kina dokumentalnego, Mirosław Przylipiak, Gdańsk 2000

  • Direct cinema: Observational documentary and the politics of the sixties, Dave Saunders, London 2007

  • Documentary: The Margins of Reality, Paul Ward, London 2005

  • Werner Herzog, red. Peter C. Seel, Bogusław Zmudziński, Kraków 1994

Program przygotowała:

Kaja Klimek – dziennikarstwo i komunikacja społeczna, porównawcze studia cywilizacji – Uniwersytet Jagielloński, freelancerka – tłumaczka i publicystka.